Jaarverslag 2024

Met Beyond the Black Box, mede mogelijk gemaakt door partners C-TAKT, SoAP Maastricht en Platform 0090, creëren we een bijzonder forum waarop het specifieke werk van interdisciplinaire makers alle ruimte krijgt. We brengen hen in contact met andere makers die gelijkaardige artistieke praktijken beoefenen, en met publiek, professionals, pers en studenten, zodat ze op alle vlakken feedback krijgen op hun praktijk. Zo krijgt dit type experimenteel en transdisciplinair werk meer zichtbaarheid en leidt de context van het festival tot nieuwe speelkansen.

We begeleidden verschillende makers in de ontwikkeling van hun projecten, in het aanpassen hiervan aan de locatie en we ondersteunden hen om nieuw werk in première te laten gaan. Zo werkten Elke Van der Kelen en Amparo Gonzalez Sola samen met onze technici twee weken in huis aan een nieuw lichtplan voor hun voorstellingen. Myrthe van der Mark ontwikkelde een volledig nieuw werk tijdens twee onderzoeksresidenties in de Brakke Grond. Daarbij liet ze zich o.a. inspireren door rouwrituelen, het uitvaartmuseum Tot Zover en de tentoonstelling This Will Not End Well van Nan Goldin. Jolien Naeyaert en Kim Snauwaert maakten een nieuwe installatie van hun massageperformance, die daarvoor enkel als onderzoek op locatie was gepresenteerd in een caravan. Nu creëerden ze samen met ons technische en productionele team een hangende installatie van verschillende textielsoorten in een ziggoeratvorm, waar het publiek doorheen bewoog, tot aan de massagetafels in het centrum van de constructie.

Het Antwerpse collectief SNOBS cureerde een happening in de Rode zaal, waar Vlaamse en Amsterdamse artiesten, kunstenaars en dj’s samenkwamen. De zaal werd volledig omgetoverd tot een immersieve kunstinstallatie, vormgegeven als nachtclub. Acts als Aili en Zohar brachten een nieuw publiek op de been, dat zo ook kennis maakte met performers als Lydia McGlinchey. In de loges op het balkon vond men onder andere een tattoo-artist, een foodinstallatie, een film en een AI-koffiemachine, die na een flinke onderhandeling Espresso Martini’s maakte.

In samenwerking met onze artistiek medewerker bracht curator Muhiba Botan de projecten samen tot een spannende tentoonstelling, waar thema's als familie, klimaatverandering, AI en LHBTIQ+-gemeenschappen in Rusland aan bod kwamen

Tijdens het weekend van Unseen nodigden we fotografiecuratoren uit heel Nederland uit om kennis te maken met de kunstenaars en hun portfolio’s. Tijdens een netwerklunch die we samen met FOMU en Kunstenpunt organiseerden, ontmoetten de Nederlandse curatoren naast de .tiff-fotografen ook andere Vlaamse kunstenaars en collega’s.

Voor de verzamelaars, curatoren en andere belangrijke gasten van Unseen organiseerden we een tour en artist talk met de .tiff’ers, om zo de fotografen te introduceren bij de (inter)nationale VIP-gasten van de fotobeurs. Om tijdens onze seizoensopening de veelzijdigheid van ons huis te laten zien, verzorgden we een rondleiding voor bezoekers van BANKET. 

De drie organisaties co-cureerden de tentoonstelling Neighbouring Frequencies, met werk van verschillende generaties geluidskunstenaars uit Vlaanderen. Zo stond in de Witte zaal Antenna van Floris Vanhoof, een statige vleugelpiano op zijn kant, die elektromagnetische golven kan opvangen die de piano aansturen. In de foyer prijkten dertig lege vogelkooitjes in een installatie van Oussama Tabti, waaruit de geluiden klonken van professionele vogelfluiters die de distelvink imiteerden. Stijn Demeulenaere deed ons luisteren naar de geluidsvervuiling van de Noordzee. 

Op zondag vond een professionalsprogramma plaats, georganiseerd in samenwerking met Kunstenpunt en DutchCulture, over de rijkheid en de vele verschijningsvormen van geluidskunst binnen beide landen. Deelnemers leerden via panelgesprekken, rondetafeldiscussies en performances de geschiedenis, het heden en de mogelijke toekomst van geluidskunst te leren kennen, vanuit het perspectief van de Vlaams-Nederlandse samenwerkingen. Gekoppeld hieraan was een performanceprogramma in de Grote zaal, met optredens van o.a. Suzan Peeters en Aernoudt Jacobs.

Het nieuwe performancewerk CONFESSIONS van Stef Van Looveren, dat tijdens Museumnacht door meer dan 250 bezoekers werd gezien, vormde het uitgangspunt voor een programma rond transformatie. Stef Van Looveren nam het publiek mee naar een geheel eigen zilveren universum, waarin sculpturen, muziek en video in dialoog treden met Stefs eigen lichamelijkheid én een heuse glasoven waarin live glas werd geblazen. Diens exploratie van het lichaam laat zich inspireren door een hybride mix van elementen: religieuze iconografie, technologie, populaire cultuur en BDSM. Door diens materiaalkeuze, in dit geval glas, roept Van Looveren vragen op rond transformatie en overgang.

We boden Van Looveren ruimte om meer beeldende elementen uit diens multidisciplinaire praktijk te tonen in onze Witte zaal, naast een videowerk en installatie van de pas afgestudeerde Julia Tröscher. Younes van den Broeck en Sara Jawla maakten een ruimtevullend neurodivers utopia, en kunstenaar en theatermaker Melissa Mabesoone maakte haar debuut als Drag K.I.N.G. na een residentieperiode bij de Brakke Grond. Voor Museumnacht werkte Mabesoone samen met verschillende makers, onder wie Dagmar Dirkx en Mara Itell, en met Lisa Vereertbrugghen. Bij Maria Muehombo (M I M I) konden bezoekers tot zichzelf komen tijdens een soundbath en bij Vinylfeestje kwamen de voetjes juist weer van de vloer tot in de late uurtjes. In het kader van Museumnacht én Palestine Cinema Days vertoonden we de Vlaams-Palestijnse korte film Ma’loul Celebrates Its Destruction. 

Uit deze gedachte is het symposium (m)otherhood in de kunst voortgekomen, een samenwerking tussen Mirthe Berentsen en de Brakke Grond. Een symposium dat zich als doel heeft gesteld de urgentie van het ouderschap en andere zorgverantwoordelijkheden als thema binnen de kunsten bespreekbaar te maken en te agenderen. In gesprek met beleidsmakers, onderzoekers, instellingen, kunstenaars en makers is tijdens het symposium gezocht naar handelingsperspectieven en antwoorden op de vraag: 'Hoe kan de kunstsector bijdragen aan het mogelijk maken van het combineren van het ouder- en kunstenaarschap?’

Het symposium, boordevol lezingen, panels, performances en workshops over kunst en zorg, werd geleid door moderator, auteur en programmamaker Teddy Tops. Samen met 200 aanwezigen werd gezocht naar manieren om een inclusievere kunstsector te realiseren. De organisatoren stelden tijdens het symposium gratis kinderopvang ter beschikking. Hiermee werd een terugkerende wens van ouders én een advies aan de fondsen en instellingen meteen in de praktijk gebracht: het vrijmaken van budget voor kinderopvang. Het symposium was tweetalig, met een Nederlands ochtendprogramma en een Engels middagprogramma. Tijdens een gezamenlijke lunch konden aanwezigen verder met elkaar in gesprek en was er gelegenheid de (m)otherhood in the arts-boekenselectie van boekwinkel San Serriffe te bezoeken.

Marketingcommunicatie

In de marketingcommunicatie combineren we eigen kanalen zoals website, sociale media en nieuwsbrieven met kanalen van partners, waarbij we betaalde socialcampagnes, betaalde banners en SEO uitzetten voor met name grotere projecten en festivals zoals Beyond the Black Box, .tiff en Stef Van Looveren. Voor deze projecten ontwikkelen we ook een on- en offline marketingmix. Drukwerk zoals flyers en affiches worden nog steeds verspreid naast online marketing (vrij en betaald). We zien hierna vaak een mooie stijging in de bezoekersaantallen.

Programmalijnen

Het is voor publiek niet altijd makkelijk om een keuze te maken tussen de programma’s. Als je nieuw bent, of niet volledig thuis in de kunstensector, is het best lastig om je te oriënteren. Binnen het toegankelijkheidsbeleid ontwikkelden we verschillende routes. Zo gidsen we sinds 2024 het publiek door onze programma’s. De afdelingen marketing en artistiek trokken samen op in de ontwikkeling van de routes: BLIK OP NU, MET EEN HOEK AF en IN FOCUS. Veel programma’s passen binnen een van deze routes. We ontwikkelden speciale webpagina’s, affiches, kaarten en uitingen op social media. In de nieuwsbrief worden de routes steeds expliciet meegenomen.

Stadspas / Pay what you can

Begin 2024 zijn we een samenwerking aangegaan met de Gemeente Amsterdam. Zij zijn verantwoordelijk voor de Stadspas, de pas voor mensen met een kleine beurs. Sinds november 2024 zijn we een structurele samenwerking aangegaan. Iedereen met een Stadspas kan vanaf januari 2025 een ticket kopen voor 2,50 euro. De gemeente dekt een deel van de korting vanuit een subsidie.

Pay what you can wordt steeds vaker ingezet. Als proef is deze prijssoort gestart bij Festival Beyond the Black Box in 2024 en bij toonmomenten van residenten. In 2025 wordt bekeken op welke manier dit systeem bij de reguliere programma's kan worden ingezet.

Upgraden huisstijl 

Afgelopen zomer hebben we tegelijkertijd met de ontwikkeling van de nieuwe ‘routes’ de huisstijl een boost gegeven. Deze was al lange tijd niet meer opgefrist en zowel kleur als fonts waren wat achterhaald. We hebben een volledig nieuwe kleurenlijn, extra lettertypes en een frisse set aan mogelijkheden ontvangen van ontwerpbureau Verve. Zowel on- als offline zien we er nu up to date uit! De opgefriste huisstijl is doorgevoerd naar socials, nieuwsbrieven en drukwerk. Begin 2025 krijgt ook de website een make-over.

Onderzoek kunststudenten HBO

Samen met studenten Crossmediale Communicatie van Hogeschool Inholland lieten we een onderzoek uitvoeren naar het bezoekgedrag van kunstvakstudenten. Deze groep brengt niet tot nauwelijks een bezoek aan de Brakke Grond. We zoeken dus naar nieuwe manieren om hen aan ons te verbinden. Vier groepen werkten vanaf oktober tot en met december 2024 aan deze opdracht en presenteerden hun campagnes begin 2025. 

Opening seizoen - BANKET

Om meer zichtbaarheid te genereren voor een breder publiek hebben we voor het eerst sinds lange tijd weer een echte seizoensopening georganiseerd. Het communicatieteam vroeg het artistiek team een echte Brakke Grond-avond te presenteren: alle disciplines, een feest en activiteiten in alle ruimtes. De voorstelling Beyond the Edge van o.a. fABULEUS, Piet Van Dycke en HET LAB stond centraal. Door middel van een succesvolle online campagne konden we volledig uitverkopen.

Het actualiseren van het adressenbestand 

We werken steeds meer aan een gerichte benadering van professionals voor specifieke programma’s, voor openingen, voor bijeenkomsten, etcetera.  Hiervoor hebben we een professioneel adressendatabasesysteem: Adrez. Er moet veel tijd en aandacht besteed worden aan dit systeem om alles up-to-date te houden. In 2024 hebben we een groot deel van de professionals in de podiumkunsten doorgelicht en een nieuwe structuur aangebracht in het systeem.

Een nieuw hoofd techniek, Tjarko van Heese, startte begin 2024. Hij liep nog geruime tijd mee met op pensioen gaand hoofd techniek Erik Koletzki. We namen ook afscheid van Daniël de Keizer, artistiek medewerker muziek. Hij werd vervangen door Lara van Lookeren en Robin Laurens, beide artistiek medewerkers. Paul Schimmel was al betrokken bij onze werking als freelancer en werd in 2024 onze nieuwe vaste techniekmedewerker.

Bestuurswerking

Het bestuur kwam in 2024 vier keer bijeen. De agendapunten varieerden tussen organisatiebeleid, personeelsbeleid, inhoudelijk beleid, financieel beleid en infrastructuur. Tijdens deze vergaderingen kwamen financieel beleid en beheer uitgebreid aan bod (begroting, kwartaalcijfers, financieel jaarverslag), naast de inhoudelijke kwartaalverslagen waarin wordt gerapporteerd over de doelstellingen vanuit de beheersovereenkomst van de Brakke Grond. Het bestuur leidde ook de procedure om een nieuwe directeur aan te stellen.

In oktober 2024 stond de bestuursvergadering in het teken van een zelfevaluatie van de werking van het bestuur onder begeleiding van een externe consultant. Het bestuur evalueerde o.a. de manier waarop het bestuur zijn verschillende functies opneemt, de voorbereiding en aanpak van de vergaderingen en de rol van de voorzitter. 

Begin zomer werd er tevens asbest vastgesteld. Dit zorgde ervoor dat de Rode zaal pas in november klaar was voor programmatie en verhuur. Het gaf veel extra werk om programmering te verplaatsen (hetzij in huis, hetzij op andere locaties) en de verhuur was hierdoor ook tussen maart en november in zeer beperkte mate mogelijk. De impact hiervan op onze financiën van 2024 is groot. Op personeelsvlak gaf dit ook veel extra werk, bij zowel techniek, gebouwbeheer, planning en verhuur en directie als bij de artistieke ploeg.

Het gebouw is op vele vlakken aan grondige renovatie en verbouwing toe: zowel structureel (o.a. isolatie en duurzaamheid) als qua vervanging van installaties (verwarming, ventilatie, airco, elektriciteit). Voorlopig zijn er enkele tijdelijke ingrepen ondernomen zodat de Rode zaal enkele jaren verder kan. De hijsinstallatie van de Grote zaal wordt in de zomer van 2025 hersteld, zodat de veiligheid gegarandeerd is. Er zijn brandveiligheidsingrepen gepland in het voorjaar van 2025, door het hele gebouw en er staat schilderwerk gepland in de Rode zaal aan het einde van 2025.

We bekijken samen met de eigenaar van het gebouw, de Vlaamse Overheid, hoe andere renovaties, verbouwingen en vervangingen van installatiesystemen gepland kunnen worden de komende jaren.